EUROPEJSKIE
SZLAKI BURSZTYNOWE

Bursztyn
w przyrodzie i kulturze Europy

Informacja o prezentacji i projektach Stowarzyszenia "Bursztynowa Planeta JANTAR"

Wersja premierowa prezentacji przygotowana była na Konferencję Miast Partnerskich "Cztery kraje - jedna Europa", która odbyła się w Rabce-Zdroju w dniach 17-19 lipca 2009 r. Obecna wersja, opracowana przez autorkę to kolejna kompozycja fotografii i animacji, które zmieniając się jak w kalejdoskopie ilustrują część zagadnień poruszonych w scenariuszu.

Barbara Gronuś-Dutko fotografiami opowiada o bursztynie oraz "o wędrówkach bursztynu i po bursztyn". Scenariusz określa kolejność wątków opowieści, podejmowanych przez artystkę - założycielkę Stowarzyszenia "Bursztynowa Planeta Jantar", która od prawie 30 lat odkrywa i przedstawia niepowtarzalną urodę każdej bryłki naturalnego bursztynu bałtyckiego.

Scenariusz do prezentacji, opracowany przez Alicję Pielińską, biologa, kustosza z Działu Bursztynu Muzeum Ziemi Polskiej Akademii Nauk w Warszawie oraz Barbarę Gronuś-Dutko, zawiera komentarze do niektórych kadrów oraz zapowiada poszukiwanie nowych fotografii. Opracowanie to, podlegające stale jeszcze zmianom, zawiera szereg impresji na wybrane tematy. Krótkie opisy informują o genezie, niezwykłych właściwościach oraz o kolejnych etapach przemieszczania bursztynu w dziejach geologicznych. Podobnie zasygnalizowane jest znaczenie "złota północy" w życiu dawnych i współczesnych Europejczyków, jak też mieszkańców innych kontynentów.

Rozdział III "Turystyczne szlaki bursztynowe XXI wieku" to szkic o współczesnych wędrówkach łączących Europę pod hasłem bursztyn. W prezentacji pojawiają się między innymi fotograficzne wizytówki niektórych bursztynowych zabytków, zbiorów muzealnych, miejsc "bursztynowych wydarzeń" istniejących wzdłuż Krajowej Siódemki - Succinite Road, oraz innych pobliskich tras komunikacyjnych wiodących z południa na północ. Postulowana Droga Bursztynowa łącząca 4 STOLICE Polski: GDAŃSK - WARSZAWĘ - KRAKÓW - RABKĘ jest kolejnym traktem turystycznym widocznym w zagęszczającej się w wieku XXI europejskiej sieci "szlaków bursztynowych". Jest to zarazem zaproszenie do dołączenia nowych miejsc na mapie szlaku.

Wiele kadrów przedstawia SERCE wykonane przez Barbarę Gronuś-Dutko z bryłki pięknego bursztynu. Ma ono symbolizować "Bursztynowe Serce Przyrody" - logo Stowarzyszenia "Bursztynowa Planeta Jantar". To SERCE towarzyszy Autorce w podróżach na Jej szlaku bursztynowym: Gdynia-Orłowo - Gdańsk - Warszawa - Kraków - Rabka. "Bursztynowe SERCE Przyrody" fotografowane na różnym tle, czasem jest soczewką, czasem lustrem, zawsze lśni. Widzimy je w dziuplach drzew Parku Zdrojowego w Rabce-Zdroju, w Muzeum Ziemi PAN w Warszawie, gdzie odwiedziło bryłkę bursztynu "Planeta Jantar", na korze nadbrzeżnych buków w Orłowie, na plaży w Jantarze. Aktualna prezentacja, a właściwie projekt, jest następnym, po impresji "Na Planecie JANTAR" multimedialnym projektem artystycznym autorstwa Barbary Gronuś-Dutko, podlegającym modyfikacjom i uzupełnieniom, w miarę pozyskiwania adekwatnych fotografii. Jest to zarazem kolejne działanie artystyczno-edukacyjne podejmowane przez "bursztynowo-przyrodnicze" Stowarzyszenie "Bursztynowa Planeta JANTAR", propagujące naturalny bursztyn bałtycki, jako część dziedzictwa przyrodniczego.

W Stolicy Dzieci Świata - znanym uzdrowisku Rabce-Zdroju, związanej z bursztynem przeszłością geologiczną oraz historyczną - Barbara Gronuś-Dutko pragnie stworzyć Centrum Edukacji Przyrodniczej "Planeta Jantar" z multimedialną biblioteką przyrodniczą i artystyczną leczniczą "Komnatą Bursztynową XXI wieku". Projekt Stowarzyszenia "Bursztynowa Planeta Jantar" przewiduje odtworzenie w naturze "lasu bursztynodajnego" - założenie nowego ogrodu botanicznego. Będą w nim rosły rośliny z rodzajów oznaczonych - na podstawie szczątków zatopionych w bursztynie - przez badaczy żywicodajnych lasów porastających 40 milionów lat temu górzysty ląd zwany Fennoskandią, macierzysty ląd bursztynu bałtyckiego.

Stowarzyszenie "Bursztynowa Planeta Jantar" działa we współpracy z muzeami, galeriami sztuki, Towarzystwem Przyjaciół Orłowa, Zespołem Szkół Plastycznych w Gdyni-Orłowie i Miejskim Ośrodkiem Kultury w Rabce-Zdroju. Autorka zaprasza kolejne instytucje oraz osoby indywidualne, do włączenia się do wspólnej realizacji wielowątkowego projektu artystyczno-edukacyjnego Stowarzyszenia "Bursztynowa Planeta Jantar".

Od bieżącego roku szkolnego na Wydziale Fotografii Zespołu Szkół Plastycznych w Gdyni-Orłowie można uczyć się fotografii bursztynu. Dzięki możliwościom, jakie stwarza technika cyfrowa początkujący artyści będą poznawać i doskonalić sztukę portretowania "klejnotu XXI wieku".

Utrwalanie obrazów dokumentujących szczegóły wnętrza, kształt inkluzji organicznych, strukturę powierzchni indywidualnych bryłek bursztynu, które nieuchronnie ulegają procesom wietrzenia, pomaga w dostrzeżeniu i poznawaniu ciągłości przyrody.

Uważnie spoglądając w przeszłość, także dygitalizując dostępne zbiory bursztynu bałtyckiego, mamy szansę docenić bogactwo otaczającego nas świata roślin, zwierząt i minerałów oraz umiejętnie dokumentować i skutecznie chronić go na miarę naszych ogromnych przecież możliwości.


Alicja Pielińska


Scenariusz w wersji polskiej i angielskiej jest dostępny na stronie Międzynarodowych Targów Gdańskich SA